Czym jest humanizm?
Humanizm to sposób patrzenia na świat, w którym w centrum znajduje się człowiek – jego godność, wolność, relacje i odpowiedzialność za własne życie.
W tym podejściu nie odwołujemy się do autorytetów nadprzyrodzonych, lecz do ludzkiego doświadczenia, rozumu i empatii. To człowiek nadaje sens swoim wyborom, relacjom i wydarzeniom, które kształtują jego historię.
Dlatego właśnie ceremonie humanistyczne skupiają się na tym, co najważniejsze w życiu człowieka: miłości, relacjach, wspomnieniach i wartościach.
Podczas ślubów humanistycznych czy świeckich ceremonii pożegnania opowiadamy historię ludzi – ich drogi, decyzji, spotkań i tego, co nadaje znaczenie ich życiu.
Humanizm przypomina, że sens życia tworzy się w relacjach między ludźmi.
Humanizm – skąd się wywodzi?
Słowo „humanizm” pochodzi od łacińskiego humanitas, które oznaczało:
• człowieczeństwo
• wrażliwość i troskę o innych
• rozwój człowieka poprzez kulturę i refleksję
Najczęściej humanizm kojarzony jest z epoką renesansu, kiedy to zaczęto podkreślać wartość ludzkiego rozumu, wolności i edukacji. Jednak jego korzenie sięgają jeszcze dalej – do filozofii starożytnej Grecji i Rzymu.
Już Sokrates, stoicy czy epikurejczycy kierowali uwagę ku człowiekowi, jego życiu i odpowiedzialności za własne decyzje.
Humanizm nie jest więc jedynie teorią filozoficzną. Jest raczej postawą – sposobem patrzenia na świat i na drugiego człowieka.
Humanizm a religia
Humanizm nie jest religią ani systemem wierzeń. Nie odwołuje się do autorytetów nadprzyrodzonych, lecz do ludzkiego doświadczenia, refleksji i odpowiedzialności.
Nie oznacza to jednak sprzeciwu wobec religii. Humanizm nie powstał po to, aby z nią walczyć. Jest raczej propozycją dla osób, które chcą przeżywać ważne momenty życia w sposób świecki.
Dlatego ceremonie humanistyczne nie są antyreligijne. Są po prostu świeckie – skupione na człowieku, jego historii i relacjach z innymi ludźmi. Małżeństwo nie jest własnością państwa ani żadnej religii. Należy do osób, które dobrowolnie chcą je tworzyć. Zawarcie związku opiera się na ludzkich uczuciach, emocjach i relacji pomiędzy dwojgiem ludzi. Można powiedzieć, że małżeństwo jest naturalnym wyrazem człowieczeństwa.
Podczas takich uroczystości nie odwołujemy się do doktryny religijnej. Zamiast tego opowiadamy historię życia, miłości, przyjaźni i więzi, które łączą ludzi.
Co oznacza humanizm w praktyce?
Człowiek jest istotą społeczną – dopiero w relacji z innymi w pełni realizuje swoje człowieczeństwo.
Dlatego w humanizmie szczególnie ważne są wartości takie jak:
• szacunek dla drugiego człowieka
• odpowiedzialność za własne decyzje
• empatia i wrażliwość
• wolność wyboru
Nie jest to jednak naiwny obraz świata. Historia pokazuje, że ludzie potrafią krzywdzić się nawzajem. Humanizm przypomina jednak, że mimo tego większość ludzi chce dobra – i potrafi je tworzyć poprzez relacje, współpracę i wzajemne wsparcie.
Dlatego w moim rozumieniu humanizmu dobro nie jest czymś, czego szukamy „gdzieś ponad nami”, lecz czymś, co odnajdujemy w drugim człowieku.
Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów
Jestem certyfikowanym mistrzem ceremonii humanistycznych Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów (PSR), które od wielu lat rozwija w Polsce świeckie ceremonie.
Stowarzyszenie prowadzi szkolenia celebrantów oraz rozwija standardy ceremonii humanistycznych – takich jak:
• śluby humanistyczne
• ceremonie powitania dziecka
• świeckie ceremonie pożegnania
Dzięki temu celebranci PSR pracują według sprawdzonych standardów i doświadczeń rozwijanych w wielu krajach Europy.
Międzynarodowe standardy i współpraca
Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów jest częścią europejskiej sieci organizacji humanistycznych, które rozwijają świeckie ceremonie w różnych krajach.
Współpraca ta pozwala wymieniać doświadczenia oraz rozwijać standardy prowadzenia ceremonii humanistycznych – od ślubów, przez ceremonie powitania dziecka, aż po ceremonie pożegnania.
Dzięki temu ceremonie humanistyczne łączą lokalne tradycje z doświadczeniami celebrantów z wielu krajów Europy.
Szkolenie celebrantów
Celebranci prowadzący ceremonie humanistyczne przechodzą specjalistyczne szkolenia, które obejmują zarówno przygotowanie merytoryczne, jak i praktyczne prowadzenie uroczystości.
Podczas szkolenia uczymy się m.in.:
• prowadzenia rozmów z rodziną lub parą
• tworzenia indywidualnego scenariusza ceremonii
• pracy z historią życia i wspomnieniami bliskich
• prowadzenia uroczystości w sposób spokojny i godny
Szkolenie kończy się egzaminem oraz uzyskaniem certyfikatu mistrza ceremonii humanistycznych.
Naszą misją jest propagowanie filozofii humanistycznej. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat tej filozofii, zachęcam do lektury książki Jacka Tabisza „Nowy humanizm. W stronę nowego wspaniałego świata bez ideologii” (wyd. Bez Maski, 2022).
Humanizm w ceremoniach
Humanizm nie jest tylko teorią filozoficzną. Najpełniej ujawnia się w ważnych momentach ludzkiego życia – kiedy spotykamy się, aby celebrować miłość, narodziny dziecka czy pożegnać bliską osobę.
Dlatego właśnie powstały ceremonie humanistyczne – śluby, ceremonie powitania dziecka i świeckie ceremonie pożegnania.
Ich celem nie jest odtwarzanie gotowego scenariusza, lecz stworzenie uroczystości, która naprawdę opowiada historię ludzi.
Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda taka ceremonia, możecie przeczytać:
→ Śluby humanistyczne
→ Ceremonie pożegnania
Najważniejsze momenty życia zasługują na słowa, które naprawdę do nich pasują.